Tu jesteś: Strona główna > Prawo > Orzecznictwo Prezesa UOKiK > Interpretacje przepisów

Interpretacje przepisów

podziel się

1. Obliczanie obrotu przedsiębiorcy, nad którym ma nastąpić przejęcie kontroli

   Zgodnie z art. 14 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) zamiar koncentracji przedsiębiorców nie podlega zgłoszeniu Prezesowi UOKiK, jeżeli obrót przedsiębiorcy, nad którym ma nastąpić przejęcie kontroli, nie przekroczył na terytorium RP w żadnym z dwóch lat obrotowych poprzedzających zgłoszenie równowartości 10.000.000 euro.

   Obrót ten, zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy, obejmuje obrót zarówno przedsiębiorcy, nad którym ma zostać przejęta kontrola, jak i jego przedsiębiorców zależnych. Przepis ten ma charakter szczególny w stosunku do art. 16 ust. 1 ustawy, nakazującego badanie obrotu całej grupy kapitałowej uczestnika koncentracji – ustawodawca uznał, że z punktu widzenia wyłączenia spod obowiązku notyfikacji, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy, istotny jest jedynie obrót przedsiębiorcy, nad którym ma zostać przejęta kontrola oraz jego przedsiębiorców zależnych (a nie pozostałych przedsiębiorców należących do grupy, którą przejmowany na skutek koncentracji opuści).

   Obliczając obrót, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy, nie wlicza się do niego obrotu dokonywanego pomiędzy przedsiębiorcami należącymi do jednej grupy kapitałowej (§ 12 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie sposobu obliczania obrotu przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji - Dz. U. Nr 134, poz. 935). Odczytując przepis rozporządzenia w świetle przepisów ustawy, której stanowi ono wykonanie, należy przyjąć, że do obrotu przedsiębiorcy, nad którym ma nastąpić przejęcie kontroli, nie wlicza się obrotu dokonywanego pomiędzy nim i przedsiębiorcami od niego zależnymi oraz pomiędzy tymi przedsiębiorcami (takie bowiem ramy wyznacza art. 16 ust. 2 w zw. z art. 14 pkt 1 ustawy).

   W związku z powyższym należy przyjąć, że obowiązek zgłoszenia zamiaru koncentracji nie powstaje, jeżeli obrót przedsiębiorcy, nad którym ma zostać przejęta kontrola oraz jego przedsiębiorców zależnych (z wyłączeniem obrotu dokonywanego pomiędzy nimi) nie przekroczył na terytorium RP w żadnym z dwóch lat obrotowych poprzedzających zgłoszenie równowartości 10.000.000 euro.

   

2. Obliczanie obrotu przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji w przypadku gdy uczestnikiem koncentracji jest towarzystwo funduszy inwestycyjnych

   Zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów zamiar koncentracji podlega zgłoszeniu Prezesowi Urzędu, jeżeli łączny światowy obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia przekracza równowartość 1 mld euro lub łączny obrót w Polsce przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji w roku obrotowym poprzedzającymrok zgłoszenia przekracza równowartość 50 mln euro. Ponadto art. 16 ustawy stanowi, iż obrót ten obejmuje obrót zarówno przedsiębiorców bezpośrednio uczestniczących w koncentracji, jak i pozostałych przedsiębiorców należących do grup kapitałowych, do których należą przedsiębiorcy bezpośrednio uczestniczący w koncentracji.
   
   Zgodnie z art. 4 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przedsiębiorca może być uznany za przedsiębiorcę dominującego w następujących przypadkach:

   
   a) przedsiębiorca dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego), także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub
   b) przedsiębiorca jest uprawniony do powoływania lub odwoływania większości członków zarządu lub rady nadzorczej innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego), także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub
   c) członkowie jego zarządu lub rady nadzorczej stanowią więcej niż połowę członków zarządu innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego), lub
   d) przedsiębiorca dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów w spółce osobowej zależnej albo na walnym zgromadzeniu spółdzielni zależnej, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub
   e) przedsiębiorca ma prawo do całego albo do części mienia innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego)
   f) przedsiębiorca wywiera decydujący wpływ na działalność innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego), w szczególności na podstawie umowy przewidującej zarządzanie innym przedsiębiorcą (przedsiębiorcą zależnym) lub przekazywanie zysku przez takiego przedsiębiorcę.

   
   Terminem „przedsiębiorca dominujący” posługują się także inne ustawy, np. ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.) czy ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. Nr 184, poz. 1539). Cechą wspólną definicji zawartych w tych ustawach jest to, że określony podmiot można traktować jako dominujący w stosunku do innego podmiotu w razie, gdy posiadane uprawnienia lub zaistniałe okoliczności faktyczne pozwalają mu (tj. dominantowi) wywierać decydujący wpływ na działalność innego pomiotu (zależnego). Należy ponadto podkreślić, iż definicja „przedsiębiorcy dominującego” w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ma zdecydowanie szerszy zakres niż definicja zawarta w innych ustawach.
   
   Sprecyzowanie pojęcia "przedsiębiorcy dominującego" ma istotne znaczenie dla stosowania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W szczególności dotyczy to przepisów dotyczących koncentracji przedsiębiorców, np. art. 15 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przesądza, iż dokonanie koncentracji przez przedsiębiorcę zależnego uważa się za jej dokonanie przez przedsiębiorcę dominującego.
   
   W przypadku gdy uczestnikiem koncentracji jest towarzystwo funduszy inwestycyjnych pojawia się pytanie, czy aktywa funduszu powinny zostać uwzględnione przy obliczaniu obrotu przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji. Zdaniem UOKiK więzi o charakterze organizacyjnym, prawnym i gospodarczym pomiędzy towarzystwem funduszu a funduszem są na tyle silne, iż uzasadniają uznanie towarzystwa funduszu na podstawie art. 4 pkt 4 lit. f) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów za przedsiębiorcę dominującego, a tym samym fundusz - za przedsiębiorcę zależnego.
   
   W tej sytuacji aktywa funduszu oraz wysokość obrotu towarzystwa funduszu należy uwzględnić łącznie jako obrót przedsiębiorcy uczestniczącego w koncentracji zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 23 maja 2001 r. w sprawie sposobu obliczania obrotu przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji (Dz. U. Nr 60, poz. 611).

   

3. Interpretacja dotycząca obowiązku zgłoszenia zamiaru koncentracji Prezesowi UOKiK w przypadku, kiedy koncentracja nie spełnia przesłanek określonych w przepisach wspólnotowych, warunkujących powstanie obowiązku zgłoszenia do KE

   Jeżeli planowana transakcja spełnia przesłanki dotyczące wysokości obrotu przewidziane w art. 1 Rozporządzenia Rady (WE)139/2004 z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw (Dz.U.UE. L.04.24.1), nie spełnia jednak przesłanek określonych w art. 3 ww. Rozporządzenia (określającego definicję koncentracji) - nie może być uznana za koncentrację w rozumieniu prawa wspólnotowego. W związku z tym należy uznać, że obowiązek jej notyfikacji do Komisji Europejskiej nie powstaje.
   
   Transakcja ta może jednak spełniać przesłanki określone w art. 13 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. W takim przypadku co do zasady powstaje obowiązek zgłoszenia zamiaru koncentracji Prezesowi UOKiK.

   

4. Obowiązek zgłoszenia zamiaru koncentracji dokonywanej z udzialem spółek skarbu państwa - interpretacja ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów

   W sytuacji, kiedy Skarb Państwa tworzy nową spółkę, w której obejmuje 100% akcji i wnosi do niej aportem pakiety kontrolne akcji innych spółek należących do Skarbu Państwa, podmiotem zobowiązanym do dokonania zgłoszenia zamiaru koncentracji Prezesowi UOKiK jest - zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów - nowotworzona spółka (na tym etapie będąca spółką w organizacji, która zgodnie z art. 14 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 - ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej może być uznana za przedsiębiorcę), przejmująca w wyniku planowanej koncentracji kontrolę nad spółkami, których akcje są wnoszone aportem. Należy przy tym zauważyć, że Skarb Państwa nie jest w świetle ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów traktowany jako przedsiębiorca, spółki należące do niego nie stanowią więc grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy, obowiązek zgłoszenia nie podlega więc wyłączeniu na podstawie art. 14 pkt 5 ustawy.

   

5. Obrót uczestników koncentracji - interpretacja ustawy antymonopolowej

   Zgodnie z art. 14 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zamiar koncentracji nie podlega obowiązkowi zgłoszenia, jeżeli obrót przedsiębiorcy, nad którym jest przejmowana kontrola, zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt. 2, nie przekroczył na terytorium Polski w żadnym z dwóch lat obrotowych poprzedzających zgłoszenie równowartości 10 mlneuro. Obrót ten obejmuje, zgodnie z art. 16 ustawy, zarówno obrót bezpośredniego uczestnika koncentracji (nad którym jest przejmowana kontrola), jak i jego przedsiębiorców zależnych.

    

   Intencją ustawodawcy było ustalenie obrotu bezpośredniego uczestnika koncentracji oraz przedsiębiorców ściśle z nim związanych (grupy kapitałowej) w momencie dokonania koncentracji. Obrót tylko tych przedsiębiorców bowiem wskazuje na potencjał ekonomiczny przedsiębiorców bezpośrednio lub pośrednio zaangażowanych w koncentrację, a tym samym - na ile może ona być istotna w świetle przepisów antymonopolowych. Przyjęcie w art. 14 pkt 1 ustawy 2-letniego okresu jako podstawy oceny tego potencjału pozwala na stwierdzenie rzeczywistej siły ekonomicznej uczestników planowanej transakcji. Uwzględnianie obrotu przedsiębiorców nie należących w momencie dokonywania koncentracji do grupy kapitałowej uczestnika łączenia nie byłoby racjonalne, ponieważ nie są oni w żaden sposób zaangażowani w koncentrację, a wysokość osiąganego przez nich obrotu nie ma znaczenia dla skutków w sferze konkurencji, jakie może wywołać planowana koncentracja.

   
   W związku z powyższym na potrzeby art. 14 pkt 1 ustawy antymonopolowej, należy - zdaniem Urzędu - brać pod uwagę wyłącznie obrót uzyskiwany w Polsce w okresie 2 lat obrotowych poprzedzających zgłoszenie przez bezpośredniego uczestnika koncentracji oraz przedsiębiorców należących w momencie dokonywania zgłoszenia do jego grupy kapitałowej.

   

6. Rynek konglomeratowy - interpretacja rozporządzenia w sprawie zgłoszenia zamiaru koncentracji przedsiębiorców

   Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zgłoszenia zamiaru koncentracji przedsiębiorców (Dz. U. Nr 37, poz. 334) stanowiący wykaz informacji i dokumentów, które powinno zawierać zgłoszenie zamiaru koncentracji wskazuje w pkt 10.1., że przedsiębiorca zgłaszający Prezesowi UOKiK zamiar koncentracji winien przedstawić informacje o rynkach właściwych, na które koncentracja wywiera wpływ w układzie konglomeratowym.

   Rynkiem właściwym, na który koncentracja wywiera wpływ w układzie konglomeratowym, jest każdy rynek produktowy, na którym pomiędzy uczestnikami koncentracji nie istnieją żadne powiązania horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsiębiorca uczestniczący w koncentracji posiada więcej niż 40% udziału w jakimkolwiek rynku właściwym.

   Zgodnie z pkt 10.1. w/w załącznika, obowiązek przekazania informacji na podstawie tego punktu na temat rynków, na których przedsiębiorca posiada więcej niż 40% udziału - pod względem geograficznym dotyczy rynków: polskiego (krajowego lub lokalnego) albo rynku szerszego niż rynek polski, jeżeli rynkiem właściwym w aspekcie geograficznym nie jest rynek polski. W tym drugim przypadku chodzi o podanie udziałów w rynku obejmującym przynajmniej w części rynek polski, czyli np. rynek światowy, rynek europejski, a nie o rynek w ogóle nie obejmujący swoim zasięgiem rynku polskiego (np. rynek amerykański).

   Reasumując: w każdym przypadku obowiązek informacji na podstawie pkt 10.1. w/w załącznika dotyczy wyłącznie rynku wykazującego geograficzne powiązanie z terytorium Polski. Nie wskazuje się danych dotyczących rynków geograficznych, których zasięg nie ma żadnego powiązania z rynkiem krajowym.

   W pkt 10.1.2 określono rodzaje informacji objętych obowiązkiem przekazania przy zgłaszeniu zamiaru koncentracji Zgodnie z tym punktem - należy podać szacunkową wartość rynku oraz udziały w rynku w roku poprzedzającym każdej z grup kapitałowych, do której należą przedsiębiorcy uczestniczący w koncentracji. Wartości te należy wskazać oddzielnie dla rynku polskiego - krajowego lub lokalnego i oddzielnie dla rynku szerszego niż rynek polski, jeżeli rynkiem właściwym w aspekcie geograficznym nie jest rynek polski.

   

Do góry