Zamknij [x]
Korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystanie plików cookie z których niektóre mogą być już zapisane w folderze przeglądarki
Więcej informacji można znaleźć w Polityce prywatności i wykorzystywania plików cookies w serwisie

UOKIK - Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Powiększ czcionkęPomniejsz czcionkęWersja z wysokim kontrastemWersja tekstowaWersja tekstowaKanał RSSPobierz kod QREnglish version

Tu jesteś: Strona główna > Urząd > Informacje ogólne > Komentarze, zaproszenia

Zmowa cenowa w zamówieniach publicznych

< poprzedni | następny > 08.06.2018

Zmowa cenowa w zamówieniach publicznych
  • Polskie prawo traktuje zmowę przetargową jako jedno z najcięższych naruszeń konkurencji.
  • Choć skala nadużyć w zakresie przetargów publicznych się zmniejsza – skuteczny system ochrony przed tego rodzaju naruszeniami może skutkować oszczędnościami sięgającymi nawet 20 proc.[1]

Współcześnie obowiązujące w Polsce regulacje z zakresu zamówień publicznych wynikają z prawa europejskiego. Jakkolwiek traktaty w sposób dość ogólny regulują kwestie prawa konkurencji, nie uwzględniają wyjątku dla transakcji zawieranych przez organy administracji publicznej. Takie ogólne określenie nie było wystarczające, stąd na przestrzeni lat – począwszy od lat 60. ubiegłego wieku – wdrożono szereg wspólnotowych regulacji z zakresu harmonizacji krajowych systemów zamówień publicznych([2]).

Z punktu widzenia wymiany handlowej w Unii, rynek zamówień publicznych jest bardzo istotny, zaś jego wartość szacowana jest na ok. 11 proc. PKB krajów członkowskich([3]). Stąd też pierwszym celem wspólnotowych regulacji była eliminacja barier krajowych wynikających z protekcjonizmu oraz harmonizacja umożliwiająca efektywne transgraniczne konkurowanie w przetargach. Współczesne regulacje([4]) wskazują już na nieco inne cele, w szczególności zapewnienie trwałego wzrostu gospodarczego, zapewnienie ochrony środowiska czy wsparcie rozwiązań pro-społecznych([5]).

Konkurencja w ramach przetargu

Zgodnie z raportem przygotowanym na zlecenie Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), przez PWC i Uniwersytet w Utrechcie (2013), Polska była na czwartym miejscu w Europie w zakresie zagrożenia zmowami przetargowymi. Szacowano wówczas, iż zmowami może być dotknięte 52 proc. postępowań o zamówienia publiczne, co przekłada się na bardzo duże koszty dla finansów publicznych. Konkurencja w ramach przetargu pozostaje podstawowym sposobem osiągania celów przetargów, jakimi są optymalizacja kosztów, jawność i przejrzystość wydatkowanych środków czy gwarancja niezależności rozstrzygnięcia od swobodnego uznania organizatora przetargu, stąd potrzeba walki z nadużyciami w tym właśnie zakresie.

W sytuacji zaś, gdy oferenci podejmują ze sobą współpracę, postępowanie przetargowe nie może być efektywne([6]).

Szkodliwość zmów przetargowych

Polskie prawo traktuje zmowę przetargową jako jedno z najcięższych naruszeń dla uczciwej konkurencji. Wynika to zarówno z przepisów, w tym z braku zastosowania wyłączenia biorącego się z niskich udziałów rynkowych uczestników porozumienia (art. 7 ust. 3 u.o.k.k.), jak i utrwalonego już orzecznictwa([7]).

Wysoka szkodliwość zmów przetargowych dostrzeżona została przez ustawodawcę, stąd równoległe do ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów regulacje zawarte w kodeksie karnym:

  • zakaz zawierania porozumień na szkodę osób lub instytucji, na rzecz których przetarg jest dokonywany (art. 305 § 1 kodeksu karnego);

oraz w ustawie o zamówieniach publicznych:

  • nałożony na zamawiającego w ustawie Prawo zamówień publicznych obowiązek odrzucenia oferty, której złożenie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji (art. 89 ust. 1 pkt 3 prawa zamówień publicznych),
  • Wykluczenie przedsiębiorcy zawarte w przywołanej wyżej ustawie, opisane w art. 24 zawierające zarówno odniesienia do kodeksu karnego jak i wpływania na zamawiającego w tym także w zakresie zdobywania informacji poufnych (ust. 1 pkt 13 i 18).

Informacje o tym, jak organizować przetarg aby był uczciwy i aby minimalizować ryzyko zmowy, czy też o tym, jak zwalczać zmowy cenowe, są dziś powszechnie dostępne, także online. Na stronie UOKiK znajdziemy wytyczne i przewodniki, jak również cały katalog materiałów szkoleniowych. Także na stronie Urzędu Zamówień Publicznych znajdziemy wytyczne OECDE[8], zaś witryna internetowa Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych zawiera wiele informacji o zamówieniach publicznych.

Organizatorzy przetargów mają dziś wystarczająco dużo informacji, aby zorganizować i umieć wyegzekwować efektywny i uczciwy przetarg, który jest w interesie nas wszystkich.

 

Autor: dr Tomasz Bagdziński, jest adwokatem prowadzącym praktykę z zakresu prawa konkurencji. W 2017 roku prowadził szkolenia dotyczące zmów przetargowych, organizowane przez UOKiK w ramach projektu „Świadomy zamawiający – prawo konkurencji w przetargach publicznych”.

Weź udział w bezpłatnym szkoleniu online
na temat zmów przetargowych
na www.szkoleniazmowy.uokik.gov.pl.
Cennym elementem szkolenia
jest duża liczba praktycznych przykładów,
w tym decyzje UOKiK i Komisji Europejskiej,
czy wyroki KIO i SN oraz liczne ćwiczenia umożliwiające sprawdzenie wiedzy. Po ukończeniu szkolenia uczestnicy otrzymują certyfikat.

 


[1] Detecting bid rigging In public procurement, Helping governments to obtain best value for money, OECD, s.3. www.oecd.org/daf/competition/cartels/42594486.pdf

[2] Początek stanowiły Dyrektywa 64/429/EEC i 64/427/EEC.

[3] Wyrok ETS z 21 lipca 2005 w sprawie C-231/03 Consorzio Aziende Metano (Coname) przeciwko Comune di Cigia de’Botti.

[4] Na przykład Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2014/24 UE.

[5] Pomimo że konkurencja pozostaje wciąż podstawowym mechanizmem służącym do osiągania celu jakim jest efektywna procedura przetargowa, nie jest ona jednak bezwzględnie chroniona; możliwe jest odstąpienie od stosowania konkurencji jako metody w niektórych przypadkach, np. usług z zakresu arbitrażu.

[6] wyrok SOKiK z 17 września 2015 XVII Ama 39/14.

[7] Wyrok SN z 14.01.2009, III SK 26/08.

[8] https://www.uzp.gov.pl/__data/assets/pdf_file/0029/28289/Wytyczne20dotyczc485ce20zwalczania20zmc3b3w20przetargowych.pdf.

 

Tagi: opinia, zmowa cenowa, przetarg, zamówienia publiczne, PZP

 

Warto przeczytać

PZU zmienia praktykę dla kierowców
PZU zmienia praktykę dla kierowców

PZU mógł ograniczać prawo konsumentów do wypowiedzenia umowy OC, gdy posiadali podwójne ubezpieczenie. Kontakt z infolinią lub agentem PZU oznaczał zawarcie nowej umowy OC, której konsument nie mógł wypowiedzieć.   ...>

Chwilówki - postępowania UOKiK
Chwilówki - postępowania UOKiK

Rolowanie pożyczek – to główny zarzut do spółek z grupy Złotówka (Bis, Duo, Three). Brak zwrotu części kosztów kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty – to przykładowy zarzut dla firmy pożyczkowej Euroexpert.   ...>

Chcesz kupić, sprzedać, wynająć mieszkanie? Rady UOKiK
Chcesz kupić, sprzedać, wynająć mieszkanie? Rady UOKiK

Uważaj na firmy, które pobierają opłaty za udostępnianie adresów. Upewnij się, że pośrednik zweryfikował stan techniczny i prawny mieszkania.   ...>

Dobre, bo niemieckie? Wyniki testów UOKiK
Dobre, bo niemieckie? Wyniki testów UOKiK

UOKiK po raz pierwszy porównał jakość produktów oferowanych konsumentom z Polski i Europy Zachodniej.  Sprawdziliśmy jakość 101 produktów, istotne różnice dotyczyły 12.   ...>

Rzecznicy konsumentów prowadzą lekcje w szkołach
Rzecznicy konsumentów prowadzą lekcje w szkołach

Edukacja młodzieży jest tak samo ważna jak pomoc, dlatego rzecznicy konsumentów dzielą się w szkołach swoją wiedzą i doświadczeniem. ...>

Jak zmniejszyć ryzyko na rynku finansowym - propozycje UOKiK
Jak zmniejszyć ryzyko na rynku finansowym - propozycje UOKiK

Rząd pracuje nad nowelizacją przepisów dotyczących obligacji korporacyjnych. Większy nadzór nad sprzedawcami produktów finansowych, kary dla menedżerów, wcześniejsze ostrzeganie konsumentów – to propozycje UOKiK.   ...>

Pomoc prawna - zadzwoń do Stowarzyszenia Aquila
Pomoc prawna - zadzwoń do Stowarzyszenia Aquila

Dostałeś niesłusznie nakaz zapłaty lub pismo z sądu? Zostałeś pozwany przez firmę, która wprowadziła cię w błąd? Twoją sprawą zajmie się Stowarzyszenie Aquila.    ...>

Kurs online na temat zmów przetargowych
Kurs online na temat zmów przetargowych

Skorzystaj ze szkolenia poświęconego prawu konkurencji w zamówieniach publicznych. Dowiedz się, czym jest zmowa przetargowa oraz jakie są sposoby jej wykrywania ...>

Do góry

Zobacz także:
Bezpieczne place zabawICPENKonkurs na prace magisterskie i doktorskieEuropejskie Centrum KonsumenckieUE100-lecie odzyskania niepodległości