UOKIK - Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

System kontroli wyrobów tworzy Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz organy wyspecjalizowane uprawnione do kontroli wyrobów i prowadzenia postępowań administracyjnych w sprawie ich niezgodności z zasadniczymi lub innymi wymaganiami, czyli:

• Inspekcja Handlowa,
• Państwowa Inspekcja Pracy,
• Inspekcja Ochrony Środowiska,
• Urząd Transportu Kolejowego,
• Urząd Komunikacji Elektronicznej,
• Wyższy Urząd Górniczy,
• Urzędy Morskie,
• Nadzór Budowlany,
• Inspekcja Transportu Drogowego.

Z organami wyspecjalizowanymi współpracują organy celne, które weryfikują wyroby sprowadzane z krajów trzecich (nienależących do Unii Europejskiej)

Prezes UOKiK monitoruje system kontroli wyrobów, a do jego zadań należy m.in.

• współpraca z organami wyspecjalizowanymi,
• opiniowanie okresowych planów kontroli organów wyspecjalizowanych,
• przekazywanie organom wyspecjalizowanym informacji wskazujących, że dany wyrób nie spełnia zasadniczych lub innych wymagań,
• prowadzenie Rejestru wyrobów niezgodnych z zasadniczymi lub innymi wymaganiami.

Organy wyspecjalizowane dokonują kontroli na wniosek Prezesa UOKiK lub z własnej inicjatywy. Jeżeli w jej trakcie okaże się, że wyrób nie spełnia zasadniczych lub innych wymagań, wszczynane jest postępowanie administracyjne.

Jeżeli producent nie podejmie dobrowolnych działań mających na celu usunięcie niezgodności z zasadniczymi lub innymi wymaganiami lub wycofanie wyrobu z obrotu, odpowiednia inspekcja może w szczególności:

• nakazać powiadomienie użytkowników, że produkt nie spełnia zasadniczych lub innych wymagań,
• zakazać dalszego przekazywania wyrobu użytkownikom lub sprzedawcom,
• nakazać wycofanie produktu z obrotu.

Informacje o wydanych decyzjach dotyczących wyrobów niezgodnych z zasadniczymi lub innymi wymaganiami przekazywane są Prezesowi UOKiK, który wpisuje je do Rejestru wyrobów niezgodnych z zasadniczymi lub innymi wymaganiami. Na producenta sąd może nałożyć grzywnę.

Od 1 stycznia 2010 r. zaczęło obowiązywać rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218 z 13.08.2008 r., str. 30 - dalej: rozp. 765/2008), które ma na celu przede wszystkim ujednolicenie mechanizmów i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w obszarze nadzoru rynku, tak aby zwiększyć skuteczność wykrywania niebezpiecznych wyrobów, wzmocnić współpracę między uczestnikami systemu nadzoru rynku, także na poziomie unijnym, oraz podnieść świadomość opinii publicznej (przedsiębiorców i konsumentów) odnośnie korzyści i mechanizmów działania systemu. Zgodnie z art. 18(5) rozp. 765/2008, państwa członkowskie mają obowiązek okresowego sporządzania krajowych planów nadzoru rynku oraz przekazywania ich do wiadomości Komisji Europejskiej i pozostałych państw członkowskich, a także udostępniania ich opinii publicznej. W Polsce organem odpowiedzialnym za realizację tego zadania jest Prezes UOKiK.