Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Do podstawowych zadań Departamentu Prawnego i Orzecznictwa Europejskiego należy przygotowywanie i opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących ochrony konkurencji i konsumentów oraz reprezentowanie Prezesa UOKiK w postępowaniach sądowych.

Departament prowadzi obsługę prawną Urzędu, przygotowując projekty najważniejszych przepisów z zakresu prawa antymonopolowego i konsumenckiego, opiniuje projekty przygotowywane w departamentach merytorycznych. Ponadto, reprezentuje Prezesa Urzędu w postępowaniach przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów (w sprawach odwołań od decyzji), sądem apelacyjnym (w sprawach apelacji od wyroków SOKiK) i Sądem Najwyższym (w sprawach kasacji wniesionych od wyroków sądu apelacyjnego), a także sądami administracyjnymi oraz innymi organami orzekającymi.

Departament Prawny i Orzecznictwa Europejskiego wydaje opinie prawne w zakresie interpretacji przepisów ustawy antymonopolowej oraz innych ustaw, z których wynikają określone zadania i kompetencje Prezesa UOKiK oraz podległej mu Inspekcji Handlowej. Wyjaśnia wątpliwości prawne powstające w trakcie prac różnych komórek organizacyjnych Urzędu.

Ponadto, Departament zajmuje się gromadzeniem orzecznictwa zarówno krajowego, jak i wspólnotowego z zakresu ochrony konkurencji, konsumentów, pomocy publicznej oraz prowadzeniem rejestru odwołań i zażaleń kierowanych do SOKiK, apelacji wnoszonych do sądu apelacyjnego, kasacji wnoszonych do Sądu Najwyższego oraz skarg do sądów administracyjnych.

Departament Prawny i Orzecznictwa Europejskiego analizuje orzecznictwo oraz wybrane zagadnienia z zakresu polskiego i wspólnotowego prawa ochrony konkurencji i konsumentów, redaguje również Dziennik Urzędowy UOKiK.

Działania, które w imieniu Prezesa UOKiK podejmuje Departament Ochrony Konkurencji, mają na celu przeciwdziałanie porozumieniom antykonkurencyjnym oraz praktykom nadużywania dominującej pozycji rynkowej przez przedsiębiorców. DOK odpowiada za prowadzenie postępowań, a także przygotowuje decyzje i postanowienia w tym zakresie. Departament opracowuje stanowisko Prezesa Urzędu w związku z ewentualnymi odwołaniami, zażaleniami i kasacjami, jednocześnie kontroluje wykonanie wydanych decyzji i wyroków.

Pracownicy DOK reprezentują Urząd w pracach legislacyjnych związanych z zagadnieniami polityki konkurencji, przygotowują projekty rządowych programów rozwoju konkurencji i okresowe sprawozdania z ich realizacji. DOK współpracuje z Departamentem Prawnym i Orzecznictwa Europejskiego oraz z Departamentem Analiz Rynku.

Po 1 maja 2004 r., kompetencje Departamentu Ochrony Konkurencji zostały poszerzone o współdziałanie z Komisją Europejską oraz organami ds. konkurencji funkcjonującymi w państwach członkowskich UE w ramach Europejskiej Sieci Konkurencji (European Competition Network). Współpraca ma na celu koordynację działań na szczeblu unijnym i wynika ze zmian przyznających organom krajowym kompetencje w stosowaniu wspólnotowego prawa konkurencji (art. 81 i 82 Traktatu WE).

Głównym zadaniem Departamentu jest analizowanie informacji o stanie konkurencji na poszczególnych rynkach krajowych. DAR prowadzi analizy sektorów, w których dochodzi do zakłóceń konkurencji będących przedmiotem prowadzonych postępowań, a także tych o wrażliwej strukturze najczęściej narażanych na naruszenia prawa antymonopolowego. W przypadku podejrzenia, że doszło do naruszenia prawa, DAR zawiadamia kierownictwo Urzędu o konieczności wszczęcia postępowania.

W ostatnich latach przedmiotem szczególnego zainteresowania DAR były rynki m.in.: telefonii stacjonarnej i komórkowej, wyrobów farmaceutycznych, paliw oraz usług świadczonych przez przedstawicieli wolnych zawodów, a także rynek produktów i usług finansowych.

Departament Analiz Rynku koordynuje działania analityczne prowadzone w innych jednostkach Urzędu, przygotowując plany badań, uczestnicząc w pracach nad kształtem rządowej polityki konkurencji.

Monitoruje zmiany zachodzące we wspólnotowej polityce konkurencji, sporządza raporty z prowadzonych badań na potrzeby UOKiK, a wyniki analiz są wykorzystywane m.in. w publikacjach wydawanych przez Urząd.

Ponadto, Departament tworzy i zarządza bazami danych na temat konkurencji w polskiej gospodarce, a także wspiera departamenty orzecznicze przy prowadzonych przez nie postępowaniach wykonując analizy ekonomiczne.

Głównym zadaniem Departamentu jest monitorowanie poziomu koncentracji na poszczególnych rynkach krajowych oraz prowadzenie postępowań antymonopolowych. DKK przygotowuje i opiniuje również akty prawne, decyzje w sprawach koncentracji lub podziału przedsiębiorców oraz kar pieniężnych.

Departament ściśle współpracuje z organami Unii Europejskiej i krajów członkowskich Unii w zakresie kontroli koncentracji.

Departament Monitorowania Pomocy Publicznej dokonuje wstępnej oceny zgodności z prawem wspólnotowym projektów programów pomocowych oraz przypadków pomocy indywidualnej (udzielanej na podstawie decyzji albo umów), jak również wyraża stanowisko wobec obowiązku ich notyfikacji do Komisji Europejskiej.

Departament przygotowuje dokumenty i informacje niezbędne do reprezentowania Polski w sprawach dotyczących pomocy publicznej toczących się przed Komisją Europejską, Trybunałem Sprawiedliwości i Sądem Pierwszej Instancji.

DDO jest odpowiedzialne za monitorowanie pomocy publicznej udzielanej przedsiębiorcom w Polsce. Przygotowuje coroczny raport na ten temat zawierający dane ilościowe i jakościowe oraz ogólną ocenę wpływu przyznanego wsparcia na stan konkurencji na rynku.

Podstawowym zadaniem departamentu jest kształtowanie i realizowanie rządowej polityki konsumenckiej. Główne narzędzie stanowi prowadzenie postępowań administracyjnych w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Departament inicjuje ponadto prace legislacyjne nad tworzeniem i nowelizacją przepisów dotyczących konsumentów.

Do kompetencji Departamentu Polityki Konsumenckiej należy ponadto wytaczanie (w porozumieniu z Departamentem Prawnym i Orzecznictwa Europejskiego) powództw o uznanie postanowień wzorców umownych za niedozwolone. DDK ponadto prowadzi rejestr klauzul.

Departament Polityki Konsumenckiej wspiera jednostki samorządu terytorialnego, krajowe organizacje społeczne i inne instytucje, do zadań których należy ochrona interesów konsumentów oraz inicjuje badania towarów i usług.

Ponadto DDK współdziała aktywnie z KE oraz organami ochrony konsumentów w państwach członkowskich w ramach Europejskiej Sieci Ochrony Konsumentów (Consumer Protection Cooperation).

Departament monitoruje poszczególne sektory w celu eliminowania z nich produktów niebezpiecznych, towarów niespełniających zasadniczych wymagań oraz paliwa złej jakości.

W zakresie ogólnego bezpieczeństwa produktów Departament Nadzoru Rynku zatwierdza plany kontroli i monitoruje ich przebieg oraz poddaje ocenie ich skuteczność. Do jego kompetencji należy prowadzenie postępowań. Departament ewidencjonuje również produkty niebezpieczne, a także zbiera na ich temat informacje, które przekazuje następnie właściwym organom. Gromadzi ponadto powiadomienia przekazywane przez producentów i dystrybutorów o wprowadzonych na rynek wyrobach niespełniających wymagań bezpieczeństwa.

W imieniu Prezesa UOKiK Departament Nadzoru Rynku monitoruje działanie systemu kontroli zgodności wyrobów z zasadniczymi wymaganiami określonymi w aktach prawnych wprowadzających do polskiego prawa tzw. dyrektywy nowego podejścia. Współpracuje z organami wyspecjalizowanymi, opiniując ich plany kontroli i przekazując informacje o wprowadzanych do obrotu wyrobach niespełniających zasadniczych wymagań. Prowadzi również rejestr takich wyrobów.

DNR wykonuje zadania Prezesa UOKiK związane z zarządzaniem systemem monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Opracowuje zasady i przygotowuje programy kontroli stacji i hurtowni (przeprowadzanych przez Inspekcję Handlową). Departament sporządza okresowe raporty przekazywane Radzie Ministrów i Komisji Europejskiej. Prowadzi także bazę danych koniecznych do podejmowania działań kontrolnych (wykaz przedsiębiorców, stacji paliw i hurtowni oraz laboratoriów posiadających certyfikaty akredytacyjne na prowadzenie badań paliwa).

Departament jest odpowiedzialny za kształtowanie oraz realizację polityki informacyjno-edukacyjnej Urzędu oraz współpracę międzynarodową w zakresie ochrony konkurencji i konsumentów. Do jego głównych zadań należy inicjowanie i przeprowadzanie kampanii społecznych, realizacja projektów wydawniczych i promocyjnych, współpraca ze środkami masowego przekazu oraz zarządzanie serwisami internetowymi Urzędu.

W jego kompetencjach leży także współpraca z instytucjami publicznymi oraz organizacjami pozarządowymi reprezentującymi interesy przedsiębiorców i konsumentów w kraju i za granicą.

W dziedzinie współpracy międzynarodowej ważne miejsce w pracach Departamentu zajmują kontakty bilateralne oraz wielostronne. Stale współdziała z instytucjami Unii Europejskiej i organizacjami międzynarodowymi, jak: OECD, WTO, ICPEN czy UNCTAD.

Departament zajmuje się również inicjowaniem, koordynowaniem oraz realizowaniem projektów finansowych ze środków UE według procedur wspólnotowych.

DZK przygotowuje stanowiska Prezesa Urzędu oraz koordynuje obieg dokumentów opracowywanych przez inne komórki organizacyjne UOKiK kierowanych na posiedzenia Komitetu Europejskiego Rady Ministrów.

Ponadto, Departament jest koordynatorem systemu Europejskiej Wymiany Dokumentów-Polska, służącego do wypracowywania stanowisk naszego kraju w ramach prac grup roboczych Rady Unii Europejskiej. Jest również odpowiedzialny za tłumaczenia zlecane przez inne komórki organizacyjne. Departament Współpracy z Zagranicą i Komunikacji Społecznej stanowi punkt kontaktowy Technical Assistance Information Exchange Unit (TAIEX) oraz zarządza bazą danych OLISnet, w której przechowywane są dokumenty publikowane przez OECD.

DZK opracowuje programy wizyt zagranicznych delegacji oraz obsługuje wyjazdy pracowników UOKiK.

Departament Budżetu i Administracji zajmuje się prowadzeniem zamówień publicznych oraz bieżącą obsługą Urzędu, sprawami administracyjno-gospodarczymi. Odpowiada również za planowanie i wykonywanie budżetu resortu oraz prowadzi rejestr kar pieniężnych. Departament prowadzi sprawy kadrowe z zakresu płac i administrowania środkami na wynagrodzenia.

Jest odpowiedzialny za sprawne funkcjonowanie systemu informatycznego centrali Urzędu i delegatur. Departament ściśle współpracuje z komórkami merytorycznymi, np. z Departamentem Polityki Konsumenckiej przy przyznawaniu dotacji i realizacji zadań zlecanych przez Urząd jednostkom pozarządowym w zakresie ochrony konsumentów.

Sekretariat Prezesa odpowiedzialny jest za prowadzenie rejestru wniosków o udostępnienie informacji publicznej oraz za koordynację spraw związanych z realizacją przepisów ustawy o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa. DSP odpowiada również za prowadzenie wykazu skarg na działalność Urzędu oraz jego pracowników.

Ponadto, Sekretariat Prezesa czuwa nad prawidłowym obiegiem korespondencji kierowanej do Urzędu, przygotowuje materiały dla kierownictwa UOKiK na posiedzenia Rady Ministrów i jej organów pomocniczych oraz koordynuje wykonywanie przez komórki organizacyjne zadań zleconych.

Biuro zostało powołane w szczególności do obsługi kancelaryjnej i administracyjno-biurowej Dyrektora Generalnego oraz realizacji spraw pracowniczych, w tym zatrudniania, awansowania, szkolenia oraz organizowania staży i praktyk studenckich.

Obsługuje Komisję Dyscyplinarną oraz inne komisje powołane przez Prezesa Urzędu lub Dyrektora Generalnego.

Biuro wykonuje również kontrole wewnętrzne w Departamentach objętych budżetem Urzędu.