Jesteś tutaj:
Stałe polubowne sądy konsumenckie
Stałe polubowne sądy konsumenckie (SPSK) rozpatrują spory o prawa majątkowe powstałe w wyniku umów sprzedaży produktów i świadczenia usług konsumentom. Działają przy Wojewódzkich Inspektoratach Inspekcji Handlowej. Obecnie istnieje 16 stałych polubownych sądów konsumenckich oraz 15 ośrodków zamiejscowych na terenie całego kraju.
Sprawę do SPSK może wnieść konsument, przedsiębiorca, organizacja konsumencka oraz miejski (powiatowy) rzecznik konsumentów. Sąd konsumencki rozstrzyga spór, gdy zgodzą się na to obie strony, czyli konsument i przedsiębiorca, którzy dokonują tzw. zapisu na sąd polubowny. Każda ze stron może mieć pełnomocnika, nie musi to być ani adwokat ani radca prawny. Okres rozpatrywania spraw z ugodą nie przekracza najczęściej 14 dni, ale może ulec wydłużeniu nawet do dwóch miesięcy w postępowaniach z wyrokiem. Przedłużenie okresu rozpatrywania sprawy wynika z konieczności zasięgnięcia opinii rzeczoznawcy.
Wyłączenia
Sądownictwo polubowne nie rozstrzyga sporów z zakresu usług energetycznych, finansowych (zakłady ubezpieczeń, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, otwarte fundusze emerytalne, domy maklerskie i banki) oraz usług pocztowych i telekomunikacyjnych. Pomocy w tym zakresie udzielają m.in. Arbiter bankowy, Sąd polubowny przy Rzeczniku Ubezpieczonych, Sąd polubowny przy Komisji Nadzoru Finansowego, Polubowny sąd konsumencki przy Prezesie Urzędu Komunikacji Elektronicznej. SPSK nie zajmują się także usługami naukowo-badawczymi, edukacyjnymi oraz usługami w zakresie ochrony zdrowia i opieki społecznej.
Jak wszcząć postępowanie
Konsument, przedsiębiorca bądź organizacja konsumencka - składa wniosek wraz z odpisem (ksero) oraz niezbędne dokumenty (paragon zakupu, protokół reklamacyjny, opinia rzeczoznawcy, odpis korespondencji wysłanej w sprawie). Złożenie wniosku jest bezpłatne. Jeżeli podjęcie przez sąd czynności wiąże się z wydatkami (opinia rzeczoznawcy), pobiera się zaliczkę od strony, która wnosi o podjęcie tej czynności. W sytuacji, gdy obie strony sporu (przedsiębiorca i konsument) wnoszą o przeprowadzenie czynności lub sąd dopuszcza te czynności z urzędu, strony ponoszą koszty w częściach równych bądź innym stosunku.
Przebieg postępowania
Przewodniczący dokonuje oceny wniosku o rozpatrzenie sporu. W sytuacji, gdy wniosek nie dotyczy sporu o prawa majątkowe wynikłego z umów sprzedaży produktów i świadczenia usług zawartych między konsumentami a przedsiębiorcami, sprawa zostaje pozostawiona bez dalszego biegu, o czym zawiadamia się wnioskodawcę.
Jeżeli wniosek posiada uchybienia formalne (nie jest podpisany, niedokładnie oznaczono lub nie oznaczono strony bądź przedmiotu sporu) - przewodniczący wzywa wnioskodawcę do poprawienia wniosku w terminie tygodniowym od dnia otrzymania wezwania.
Jeśli po zbadaniu wniosku sprawie można nadać dalszy bieg, przewodniczący doręcza odpis wniosku stronie przeciwnej i wzywa ją do złożenia w ciągu 7 dni pisemnej odpowiedzi na wniosek z oświadczeniem czy zgadza się na rozpatrzenie sprawy przez sąd wskazany we wniosku. Wszczęcie postępowania uzależnione jest od zgody obu stron. Milczenie strony pozwanej jest równoznaczne z brakiem zgody na sąd polubowny. W sytuacji, gdy strona wyraża zgodę - przewodniczący wyznacza termin rozprawy, która powinna odbyć się nie później niż miesiąc od dnia uzyskania zgody.
Wraz z zawiadomieniem stron o rozprawie Sąd wzywa je do wyznaczenia do składu orzekającego po jednym arbitrze z listy. Funkcję superarbitra, który przewodniczy rozprawie może pełnić przewodniczący bądź wyznacza on osobę spośród stałych arbitrów mających wyższe wykształcenie prawnicze.
Przebieg rozprawy
SPSK rozpoznaje sprawę na jawnej rozprawie w składzie superarbiter i dwóch arbitrów, z której sporządza się protokół. Rozprawa odbywa się w siedzibie Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej.
Superarbiter udziela głosu najpierw wnioskodawcy, następnie stronie przeciwnej. Strony zgłaszają swe żądania i wnioski oraz przedstawiają dowody na ich poparcie. Sąd po wysłuchaniu wniosków stron może wezwać w charakterze biegłego rzeczoznawcę. Zadaniem superarbitra jest skłanianie stron do porozumienia. Ugoda zawarta między stronami kończy postępowanie przed sądem.
Przebieg rozprawy jest niezależny od obecności stron, chyba, że przed rozpoczęciem rozprawy strona wniosła o jej nie przeprowadzanie i wykazała, że nie może stawić się z niezależnych od niej przyczyn. Rozprawę można odroczyć, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość w doręczeniu zawiadomienia stronom lub nieobecność strony jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem.
Po zamknięciu rozprawy sąd udaje się na niejawną naradę, po której ogłasza wyrok - najpóźniej 3 dni od dnia zamknięcia rozprawy. Wyrok sądu konsumenckiego jest nieodwołalny. Wyrok (odpis) sąd doręcza stronom w terminie 14 dni od dnia jego wydania wraz z pisemnym uzasadnieniem. Od wyroku SPSK stronom przysługuje jedynie skarga do sądu powszechnego w ciągu 3 miesięcy od doręczenia wyroku. Wyrok i ugoda zawarta w ten sposób mają moc wyroku sądu powszechnego. Koszty postępowania ponosi strona przegrana. Przewodniczący może z nich też zwolnić.
Sprawę do SPSK może wnieść konsument, przedsiębiorca, organizacja konsumencka oraz miejski (powiatowy) rzecznik konsumentów. Sąd konsumencki rozstrzyga spór, gdy zgodzą się na to obie strony, czyli konsument i przedsiębiorca, którzy dokonują tzw. zapisu na sąd polubowny. Każda ze stron może mieć pełnomocnika, nie musi to być ani adwokat ani radca prawny. Okres rozpatrywania spraw z ugodą nie przekracza najczęściej 14 dni, ale może ulec wydłużeniu nawet do dwóch miesięcy w postępowaniach z wyrokiem. Przedłużenie okresu rozpatrywania sprawy wynika z konieczności zasięgnięcia opinii rzeczoznawcy.
Wyłączenia
Sądownictwo polubowne nie rozstrzyga sporów z zakresu usług energetycznych, finansowych (zakłady ubezpieczeń, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, otwarte fundusze emerytalne, domy maklerskie i banki) oraz usług pocztowych i telekomunikacyjnych. Pomocy w tym zakresie udzielają m.in. Arbiter bankowy, Sąd polubowny przy Rzeczniku Ubezpieczonych, Sąd polubowny przy Komisji Nadzoru Finansowego, Polubowny sąd konsumencki przy Prezesie Urzędu Komunikacji Elektronicznej. SPSK nie zajmują się także usługami naukowo-badawczymi, edukacyjnymi oraz usługami w zakresie ochrony zdrowia i opieki społecznej.
Jak wszcząć postępowanie
Konsument, przedsiębiorca bądź organizacja konsumencka - składa wniosek wraz z odpisem (ksero) oraz niezbędne dokumenty (paragon zakupu, protokół reklamacyjny, opinia rzeczoznawcy, odpis korespondencji wysłanej w sprawie). Złożenie wniosku jest bezpłatne. Jeżeli podjęcie przez sąd czynności wiąże się z wydatkami (opinia rzeczoznawcy), pobiera się zaliczkę od strony, która wnosi o podjęcie tej czynności. W sytuacji, gdy obie strony sporu (przedsiębiorca i konsument) wnoszą o przeprowadzenie czynności lub sąd dopuszcza te czynności z urzędu, strony ponoszą koszty w częściach równych bądź innym stosunku.
Przebieg postępowania
Przewodniczący dokonuje oceny wniosku o rozpatrzenie sporu. W sytuacji, gdy wniosek nie dotyczy sporu o prawa majątkowe wynikłego z umów sprzedaży produktów i świadczenia usług zawartych między konsumentami a przedsiębiorcami, sprawa zostaje pozostawiona bez dalszego biegu, o czym zawiadamia się wnioskodawcę.
Jeżeli wniosek posiada uchybienia formalne (nie jest podpisany, niedokładnie oznaczono lub nie oznaczono strony bądź przedmiotu sporu) - przewodniczący wzywa wnioskodawcę do poprawienia wniosku w terminie tygodniowym od dnia otrzymania wezwania.
Jeśli po zbadaniu wniosku sprawie można nadać dalszy bieg, przewodniczący doręcza odpis wniosku stronie przeciwnej i wzywa ją do złożenia w ciągu 7 dni pisemnej odpowiedzi na wniosek z oświadczeniem czy zgadza się na rozpatrzenie sprawy przez sąd wskazany we wniosku. Wszczęcie postępowania uzależnione jest od zgody obu stron. Milczenie strony pozwanej jest równoznaczne z brakiem zgody na sąd polubowny. W sytuacji, gdy strona wyraża zgodę - przewodniczący wyznacza termin rozprawy, która powinna odbyć się nie później niż miesiąc od dnia uzyskania zgody.
Wraz z zawiadomieniem stron o rozprawie Sąd wzywa je do wyznaczenia do składu orzekającego po jednym arbitrze z listy. Funkcję superarbitra, który przewodniczy rozprawie może pełnić przewodniczący bądź wyznacza on osobę spośród stałych arbitrów mających wyższe wykształcenie prawnicze.
Przebieg rozprawy
SPSK rozpoznaje sprawę na jawnej rozprawie w składzie superarbiter i dwóch arbitrów, z której sporządza się protokół. Rozprawa odbywa się w siedzibie Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej.
Superarbiter udziela głosu najpierw wnioskodawcy, następnie stronie przeciwnej. Strony zgłaszają swe żądania i wnioski oraz przedstawiają dowody na ich poparcie. Sąd po wysłuchaniu wniosków stron może wezwać w charakterze biegłego rzeczoznawcę. Zadaniem superarbitra jest skłanianie stron do porozumienia. Ugoda zawarta między stronami kończy postępowanie przed sądem.
Przebieg rozprawy jest niezależny od obecności stron, chyba, że przed rozpoczęciem rozprawy strona wniosła o jej nie przeprowadzanie i wykazała, że nie może stawić się z niezależnych od niej przyczyn. Rozprawę można odroczyć, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość w doręczeniu zawiadomienia stronom lub nieobecność strony jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem.
Po zamknięciu rozprawy sąd udaje się na niejawną naradę, po której ogłasza wyrok - najpóźniej 3 dni od dnia zamknięcia rozprawy. Wyrok sądu konsumenckiego jest nieodwołalny. Wyrok (odpis) sąd doręcza stronom w terminie 14 dni od dnia jego wydania wraz z pisemnym uzasadnieniem. Od wyroku SPSK stronom przysługuje jedynie skarga do sądu powszechnego w ciągu 3 miesięcy od doręczenia wyroku. Wyrok i ugoda zawarta w ten sposób mają moc wyroku sądu powszechnego. Koszty postępowania ponosi strona przegrana. Przewodniczący może z nich też zwolnić.
Pomocne akty prawne:
- Regulamin Organizacji i Działania Stałych Polubownych Sądów Konsumenckich, stanowiący załącznik do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 września 2001 r. w sprawie określenia regulaminu organizacji i działania stałych polubownych sądów konsumenckich (Dz. U. Nr 113, poz.1214)
- Ustawa z dnia 28 lipca 2005 o zmianie Ustawy Kodeks Postępowania Cywilnego w art. 1154 do art. 1217. (Dz.U. Nr 178, poz. 1478 ze zm.)
