Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

KRAJOWY PRZEWÓZ RZECZY

Zgodnie z art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), wsparcie dla przedsiębiorcy podlega przepisom dotyczącym pomocy publicznej, o ile jednocześnie spełnione są następujące przesłanki:

1. udzielane jest ono przez Państwo lub ze środków państwowych,
2. przedsiębiorca uzyskuje przysporzenie na warunkach korzystniejszych od oferowanych na rynku,
3. ma charakter selektywny (uprzywilejowuje określonego lub określonych przedsiębiorców albo produkcję określonych towarów),
4. grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między krajami członkowskimi UE.

Ze względu na fakt, iż zgodnie z okresem przejściowym wprowadzonym przez przepisy Załącznika XII do Aktu Przystąpienia (w zakresie Polityki Transportowej), do końca trzeciego roku następującego po dniu przystąpienia, świadczenie usług w zakresie przewozu rzeczy przez polskie przedsiębiorstwa za granicą oraz przez przedsiębiorstwa zagraniczne (z innych Państw Członkowskich) w Polsce jest zabronione, udzielenie wsparcia polskim przedsiębiorcom świadczącym usługi przewozu rzeczy na terenie Polski w ww. okresie, nie wpłynie na wymianę handlową pomiędzy Państwami Członkowskimi, a zatem wsparcie takie nie wchodzi w zakres art. 87 ust. 1 TWE.

Z zapisów powyższych wynika, iż jakiekolwiek wsparcie udzielane na działalność polegającą na świadczeniu usług krajowego przewozu towarów (przewozu rzeczy w granicach Polski) nie stanowi pomocy publicznej, a zatem nie podlega przepisom ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. Nr 123, poz. 1291), w szczególności nie podlega opiniowaniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, ani obowiązkom sprawozdawczym wynikającym z tej ustawy.

TRANSPORT Z WYJĄTKIEM KRAJOWEGO PRZEWOZU RZECZY

Postanowienia Załącznika IV do Aktu Przystąpienia przewidują, iż w odniesieniu do pomocy skierowanej do sektora transportu, uznaje się programy pomocowe oraz pomoc indywidualną wprowadzoną w życie w nowym Państwie Członkowskim przed dniem przystąpienia i mającą nadal zastosowanie po tym dniu, za pomoc istniejącą w rozumieniu artykułu 88 ust. 1 TWE do końca trzeciego roku po dniu przystąpienia, pod warunkiem, że Komisja Europejska zostanie o niej powiadomiona w ciągu czterech miesięcy od dnia przystąpienia. Oznacza to, iż wydawanie decyzji będących podstawą udzielania pomocy w sektorze transportu na podstawie aktów prawnych zgłoszonych do Komisji, zgodnie z zapisami Załącznika IV do Aktu Przystąpienia, może odbywać się bez konieczności ich indywidualnej notyfikacji do Komisji Europejskiej, a podmioty udzielające pomocy (lub w przypadku pomocy indywidualnej na restrukturyzację podmioty ubiegające się o pomoc) nie są zobowiązane do występowania do Prezesa UOKiK o wydanie opinii w trybie ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. Nr 123, poz. 1291), niezależnie od wartości planowanej pomocy. Powyższe zapisy dotyczą wyłącznie beneficjentów pomocy, będących podmiotami świadczącymi usługi transportowe osób lub rzeczy, niezależnie od ich wielkości. Oznacza to, iż powyższe zapisy znajdują zastosowanie zarówno do dużych, jak i małych i średnich podmiotów świadczących usługi w transporcie miejskim, lokalnym, regionalnym, a także krajowym i międzynarodowym.

W przypadku planowanej pomocy publicznej udzielanej na podstawie aktu prawnego, który nie został zgłoszony do Komisji Europejskiej lub udzielanej na warunkach odmiennych niż określone w kwestionariuszach informacyjnych przekazanych Komisji (które wymieniono poniżej), zastosowanie mają normalne zasady notyfikacji pomocy, w szczególności przepisy rozdziału 2 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

Ponadto, należy zauważyć, iż w przypadku pomocy udzielanej na podstawie zgłoszonych do Komisji aktów prawnych, pomimo braku obowiązku notyfikacji, konieczne jest spełnienie obowiązków sprawozdawczych. Powyższe wsparcie stanowi pomoc publiczną w rozumieniu art. 87 TWE, tym samym, podlega ono przepisom ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Brak obowiązku stosowania przepisów rozdziału 2 tej ustawy wynika natomiast z postanowień Załącznika IV do Aktu Przystąpienia, które jednakże nie zwalniają z obowiązku składania sprawozdań z udzielonej (uzyskanej) pomocy publicznej.

Komisja Europejska została powiadomiona o następujących środkach pomocowych stosowanych w sektorze transportu:

• 1. PL 25/2004/TREN: Program pomocy regionalnej udzielanej przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą w sektorze transportu w specjalnych strefach ekonomicznych.
  Podstawa prawna: ustawa z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz. U. Nr 123, poz. 600 ze zm.)
  

• 2. PL 27/2004/TREN: Odraczanie terminu, rozkładanie na raty oraz umarzanie należności publicznoprawnych.
  Podstawa prawna: art. 48 i 67 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 28 i 29 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) oraz art. 64e i 64f ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.)
  
  

• 3. PL 13/2004/TREN: Fundusz Żeglugi Śródlądowej
  Podstawa prawna: ustawa z 28 października 2002 o Funduszu Żeglugi Śródlądowej i Funduszu Rezerwowym (Dz. U. Nr 199, poz. 1672)
  

• 4. PL 28/2004/TREN: Wsparcie procesu prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych prowadzących działalność w sektorze transportu
  Podstawa prawna: ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1397 ze zm.)
  

• 5. PL 26/2004/TREN: Zwolnienia w zakresie podatków lokalnych
  Podstawa prawna: ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.)
  

• 6. PL 24/2004/TREN: Pomoc horyzontalna na inwestycje służące poprawie jakości paliw i technologii silnikowych
  Podstawa prawna: art. 405 ustawy z dnia 27 kwietnia 2003 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.)
  

• 7. PL 19A/2004/TREN: Zwolnienia z podatku od nieruchomości budowli kolejowych stanowiących całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, służących do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym ruchem, umożliwiających dokonywanie przewozów osób lub rzeczy - wykorzystywanych wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, a także zajętych pod nie gruntów
  PL 19B/2004/TREN: Zwolnienie z podatku od nieruchomości budowli infrastruktury portowej, budowli infrastruktury zapewniającej dostęp do portów i przystani morskich oraz zajętych pod nie gruntów
  PL 19C/2004/TREN: Zwolnienie z podatku od nieruchomości budynków, budowli i zajętych pod nie gruntów na obszarze części lotniczych lotnisk użytku publicznego;
  Podstawa prawna: ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.);
  PL 19D/2004/TREN: Zwolnienie z podatku dochodowego od osób prawnych dochodów podmiotów zarządzających portami lub przystaniami morskimi w części przeznaczonej na budowę, rozbudowę i modernizację infrastruktury portowej oraz na realizację określonych zadań
  Podstawa prawna: ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.)
  

• 8. PL 12/2004/TREN: Dofinansowanie projektów celowych
  Podstawa prawna: Rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Badań Naukowych z dnia 30 listopada 2001 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania środków finansowych ustalanych w budżecie państwa na naukę (Dz. U. Nr 146, poz. 1642 ze zm.)
  

• 9. PL 15/2004/TREN: Pomoc publiczna w formie gwarancji i poręczeń udzielanych przez Skarb Państwa
  Podstawa prawna: ustawa z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne (Dz. U. z 2003 r. Nr 174, poz. 1689 ze zm.)
  

• 10. PL 16/2004/TREN: Restrukturyzacja wierzytelności Skarbu Państwa z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji
  Podstawa prawna: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lutego 2004 r. w sprawie warunków i trybu sprzedaży wierzytelności Skarbu Państwa z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji, zamiany tych wierzytelności na akcje (udziały), rozłożenia ich spłaty na raty oraz umorzenia wierzytelności w całości lub w części (Dz. U. Nr 26, poz. 230)
  

• 11. PL 17/2004/TREN: Restrukturyzacja niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców będących w trudnej sytuacji ekonomicznej
  Podstawa prawna: ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.)
  

• 12. PL 18/2004/TREN: Zaniechanie poboru wpłat z zysku od niektórych jednoosobowych spółek Skarbu Państwa
  Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2003 r. w sprawie zaniechania poboru wpłat z zysku od niektórych jednoosobowych spółek Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 229, poz. 2285)
  

• 13. PL 4/2004/TREN: Rekompensata dla przedsiębiorstw świadczących kolejowe przewozy pasażerskie z tytułu stosowania ulgowych biletów na przejazdy środkami publicznego transportu zbiorowego dla określonych kategorii pasażerów
  Podstawa prawna: ustawa z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. z 2002 r. Nr 175, poz. 1440 ze zm.)
  

• 14. PL 23/2004/TREN: Zakup pojazdów kolejowych przeznaczonych do przewozów pasażerskich oraz lokomotyw interoperacyjnych
  Podstawa prawna: ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789 ze zm.)
  

• 15. PL 8/2004/TREN: Organizowanie i dotowanie regionalnych kolejowych przewozów pasażerskich wykonywanych w ramach obowiązku służby publicznej oraz nabywanie kolejowych pojazdów szynowych
  Podstawa prawna: ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789 ze zm.)
  

• 16. PL 1/2004/TREN: Zwolnienie z opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntów zajętych pod infrastrukturę kolejową
  Podstawa prawna: ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789 ze zm.)
  

• 17. PL 29/2004/TREN: Wsparcie dla przedsiębiorców wykonujących przewozy pasażerskie w transporcie lokalnym związane z realizacją zadań o charakterze użyteczności publicznej
  Podstawa prawna: ustawa 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 Nr 142, poz. 1591 ze zm.); ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 1997 r. Nr 9, poz. 43 ze zm.)
  

• 18. PL 30/2004/TREN: Dotacje na sfinansowanie inwestycji w transporcie zbiorowym
  Podstawa prawna: ustawa 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 Nr 142, poz. 1591 ze zm.); ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 1997 r. Nr 9, poz. 43 ze zm.), ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206), ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148 ze zm.)
  

• 19. PL 7/2004/TREN: Komercjalizacja, restrukturyzacja i prywatyzacja przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe
  Podstawa prawna: ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.)
  

• 20. PL 3/2004/TREN: Dofinansowanie zakupów sprzętu i urządzeń, niezbędnych dla bezpieczeństwa działalności lotniczej i nadzoru w tym zakresie
  Podstawa prawna: ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. Nr 130, poz.1112 ze zm.)
  

• 21. PL 2/2004/TREN: Dofinansowanie obowiązku użyteczności publicznej wykonywanej przez zarządzających lotniskami
  Podstawa prawna: ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. Nr 130, poz.1112 ze zm.)
  

• 22. PL 5A/2004/TREN: Poprawa infrastruktury w portach morskich.
  PL 5B/2004/TREN: Poprawa infrastruktury zapewniającej dostęp do portów od strony morza
  Podstawa prawna: ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 967 ze zm.)
  

• 23. PL 20/2004/TREN: Przyspieszona amortyzacja dla taboru morskiego w budowie
  Podstawa prawna: art. 16f ust. 2 oraz art. 16h ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.)
  

• 24. PL 21/2004/TREN: Rekompensata dla przedsiębiorców świadczących krajowe autobusowe przewozy pasażerskie z tytułu stosowania ulgowych biletów na przejazdy środkami publicznego transportu zbiorowego dla określonych kategorii pasażerów
  Podstawa prawna: ustawa z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego ( Dz. U. z 2002 r. Nr 175, poz. 1440 ze zm.)
  

• 25. PL 22/2004/TREN: Finansowanie budowy autostrad (z zastosowaniem modelu partnerstwa publiczno-prywatnego)
  Podstawa prawna: Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 110, poz. 1192 ze zm.)
  

• 26. PL 6/2004/TREN: Udzielenie dotacji na likwidację linii kolejowych lub współfinansowanie kosztów utrzymania linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej niepokrytych przychodami z ich udostępniania
  Podstawa prawna: art. 9 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789 ze zm.)
  

Ponadto, do Komisji zgłoszone zostały 4 kwestionariusze informacyjne zawierające dane na temat udzielonej w sektorze transportu pomocy indywidualnej, mającej zastosowanie po akcesji Polski do Unii Europejskiej.