Zamknij [x]
Korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystanie plików cookie z których niektóre mogą być już zapisane w folderze przeglądarki
Więcej informacji można znaleźć w Polityce prywatności i wykorzystywania plików cookies w serwisie

UOKiK - Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Powiększ czcionkęPomniejsz czcionkęWersja z wysokim kontrastemWersja tekstowaWersja tekstowaKanał RSSPobierz kod QREnglish version

Tu jesteś: Strona główna > Urząd > Informacje ogólne > Aktualności

Konkurencja na rynkach lokalnych

< poprzedni | następny > 05.09.2008

Konkurencja na rynkach lokalnych

Kilkadziesiąt postępowań wyjaśniających, ponad 20 antymonopolowych i blisko 20 wydanych decyzji - to wynik działań Urzędu podjętych w 2008 roku w sprawie przedsiębiorców naruszających prawo antymonopolowe na rynkach lokalnych

W świetle prawa konkurencji gmina - mimo, że jest podstawową jednostką samorządu terytorialnego - traktowana jest jako przedsiębiorca, świadczy bowiem usługi użyteczności publicznej. Ponadto mogą być one wykonywane przez spółki komunalne (takie jak miejskie przedsiębiorstwo wodociągów i kanalizacji czy miejskie przedsiębiorstwo oczyszczania miasta), w których gminy zwykle posiadają większość udziałów. Prezes UOKiK za sprzeczne z ustawą antymonopolową ograniczanie konkurencji może nałożyć na podmioty karę pieniężną w wysokości nawet 10 proc. przychodu.

Dotychczasowe doświadczenia i praktyka Urzędu wskazują, że usługi komunalne, m.in. przewozowe, o dostawę wody, odprowadzanie ścieków, składowanie odpadów czy pogrzebowe, zdominowane są przez spółki publiczne a prywatne przedsiębiorstwa są często dyskryminowane. Gminy występują bowiem w podwójnej roli. Z jednej strony same lub poprzez podmioty zależne świadczą usługi, z drugiej ograniczają dostęp do rynku lokalnym spółkom lub narzucają im uciążliwe warunki prowadzenia działalności gospodarczej. Czasem, poprzez zaniechanie czynności, do których są zobowiązane, uniemożliwiając wręcz rozwój lokalnego rynku. Skutkiem ich działań niejednokrotnie jest zawyżanie cen i brak dbałości o odpowiednią jakość usług.

Zwiększenie konkurencyjności na rynkach lokalnych jest jednym z priorytetów Polityki Konkurencji na lata 2008-2010 realizowanej przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z tego względu UOKiK szczególnie przygląda się działalności gmin. Ich bezprawne działania najczęściej polegają na nadużywaniu pozycji dominującej na rynku zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, które należą do zadań własnych służąc zaspokojeniu potrzeb wspólnoty samorządowej i odbywają się najczęściej w warunkach monopolu naturalnego - na danym rynku może działać efektywnie tylko jedno przedsiębiorstwo, ponieważ nie jest możliwe wykorzystywanie sieci przez kilka podmiotów. Działalność ta może być prowadzona przez gminę, specjalnie w tym celu utworzoną spółkę komunalną albo przedsiębiorcę prywatnego wyłonionego w drodze przetargu.

Przejawem nadużywania przez gminy swojej silnej pozycji rynkowej jest uzależnianie przyłączenia nieruchomości do lokalnej sieci wodociągowej i zbiorczych urządzeń kanalizacyjnych - będących własnością samorządu - od uiszczenia na jego rzecz nieprzewidzianej przepisami prawa jednorazowej opłaty. Za naruszenie prawa w tym zakresie ukarane zostały m.in. Gmina Jastków (15 tys. zł).

Z praktykami monopolistycznymi gmin spotykamy się również na rynkach wywozu odpadów. W 2008 roku Urząd prowadził liczne postępowania w tym zakresie stwierdzając przypadki utrudniania prowadzenia działalności gospodarczej poprzez formułowanie dodatkowych - niemożliwych do spełnienia wymagań dla ubiegających się o zezwolenie, bądź też nieuzasadnione faworyzowanie jednego z konkurujących przedsiębiorców. Niedozwolone są również praktyki, w których gmina uzależnia wydanie zezwolenia od zobowiązania do składowania odpadów na wyznaczonym przez nią wysypisku. W sierpniu tego roku za stosowanie takich praktyk została ukarana m.in. Gmina Miasto Zielona Góra. Na przedsiębiorcę nałożono sankcję finansową w wysokości ponad 95 tys. zł.

W zakresie przewozu osób również dochodzi do praktyk antykonkurencyjnych, ponieważ gminy - do których zadań należy zaspokajanie potrzeb społeczności w zakresie lokalnego transportu - są jednocześnie właścicielem przystanków autobusowych na obszarze swojej działalności, a każdy przedsiębiorca, który chciałby prowadzić działalność w tym zakresie musi uzyskać odpowiednie zezwolenie. Z praktyki Urzędu wynika, że gminy wykorzystując swoją silną pozycję odmawiają innym podmiotom prawa do korzystania z przystanków uprzywilejowując własne spółki komunalne. Tworzą w ten sposób bardzo silną barierę w dostępie do rynku, a tym samym zniekształcają konkurencję. Działania te nie są korzystne dla pasażerów, ponieważ osłabiają skłonność do obniżania cen oraz oferowania lepszych warunków świadczonych usług. W trakcie prowadzonych postępowań antymonopolowych UOKiK sprawdza m.in. czy Gmina Świebodzice i Jelenia Góra nie stosowały tego typu praktyk.

Do praktyk kwestionowanych przez UOKiK należą działania polegające na tym, że gminy lub należące do nich spółki komunalne zastrzegają, że nie ponoszą odpowiedzialności za ograniczenie lub wstrzymanie dostaw wody bądź odbioru ścieków wywołane np. nieprzewidzianym zmniejszeniem wydajności ujęcia bądź awarią sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej. Zgodnie z prawem przedsiębiorca nie odpowiada jedynie za sytuacje niezawinione i niezależne od niego, a tak sformułowana umowa daje możliwość uniknięcia odpowiedzialności odszkodowawczej w każdym przypadku nie wywiązania się z jej warunków.

Ponadto przedsiębiorcy bezprawnie ograniczają swoją odpowiedzialność finansową za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy przewidując np., że w razie dostarczenia wody o nieodpowiedniej jakości, należność może zostać obniżona o maksymalnie 10 proc. Zdaniem Urzędu, niezgodne z prawem jest arbitralne ustalanie górnej wysokości upustu. Za takie praktyki ukarane zostały m.in. Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji z Jaworzna i Rejonowe Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji z Sosnowca. Na przedsiębiorców zostały nałożone kary w łącznej wysokości 90 tys. zł.

Podstawowym zadaniem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest dbałość o właściwe funkcjonowanie konkurencji jako dobra publicznie pożądanego. Konieczność rywalizacji na rynku sprawia, że przedsiębiorcy redukują koszty, zwiększają wydajność i rozwijają nowe produkty. Dzięki temu konsumenci mają dostęp do szerszej gamy lepszych jakościowo oraz tańszych towarów i usług. W rezultacie efektywna konkurencja wpływa na wzrost konkurencyjności całej gospodarki.

Dodatkowe informacje:
Małgorzata Cieloch, Rzecznik prasowy UOKiK
Pl. Powstańców Warszawy 1, 00-950 Warszawa
Tel. 22 827 28 92, 55 60 106, 55 60 430
faks 22 826 11 86

E-mail: mcieloch@uokik.gov.pl

Pliki do pobrania

 

Warto przeczytać

WYDANIE SPECJALNE #UOKiKtestuje - ZABAWKI
WYDANIE SPECJALNE #UOKiKtestuje - ZABAWKI

Z okazji Dnia Dziecka Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przetestował 10 modeli samochodów zdalnie sterowanych.   ...>

Kontrola fotelików rowerowych dla dzieci
Kontrola fotelików rowerowych dla dzieci

Inspekcja Handlowa w I kwartale 2021 roku skontrolowała 92 rodzaje fotelików rowerowych dla dzieci. ...>

Nowa ustawa deweloperska - lepsza ochrona konsumentów
Nowa ustawa deweloperska - lepsza ochrona konsumentów

Sejm przyjął nową ustawę deweloperską, która wzmocni ochronę osób kupujących nieruchomości mieszkaniowe na rynku pierwotnym.   ...>

TSUE po stronie konsumentów - korzystne rozstrzygnięcie dla frankowiczów
TSUE po stronie konsumentów - korzystne rozstrzygnięcie dla frankowiczów

  Trybunał uznał, że to sądy krajowe odpowiadają za prawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz zastosowanie prawa krajowego.   ...>

Opinie w internecie - działania Prezesa UOKiK
Opinie w internecie - działania Prezesa UOKiK

W wyniku działań Prezesa UOKiK, ceneo.pl oraz opineo.pl zmienią zasady prezentowania negatywnych ocen wystawianych przez konsumentów. ...>

Oferty-pułapki w sieci. Sprawdź, czy dasz się złapać
Oferty-pułapki w sieci. Sprawdź, czy dasz się złapać

Drugi laptop za darmo, wakacje życia na Zanzibarze, 6 tys. dolarów zarobku dziennie? Uważaj, oferty zbyt piękne przeważnie nie są prawdziwe.   ...>

Koronawirus - pakiet informacji dla konsumentów
Koronawirus - pakiet informacji dla konsumentów

Odwołane loty i wycieczki, nieuczciwe ceny w sklepach, wprowadzające w błąd oferty. Z takimi problemami borykają się konsumenci w czasach zagrożenia epidemiologicznego.    ...>

Uwaga na fałszywe strony udające pośredników szybkich płatności
Uwaga na fałszywe strony udające pośredników szybkich płatności

Komunikat Prokuratury Krajowej, Komendy Głównej Policji, UOKiK, Europejskiego Centrum Konsumenckiego, FinCERT.pl – Bankowego Centrum Cyberbezpieczeństwa ZBP ...>

 

  
  

Do góry

Zobacz także:
Służba CywilnaUE