Zamknij [x]
Korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystanie plików cookie z których niektóre mogą być już zapisane w folderze przeglądarki
Więcej informacji można znaleźć w Polityce prywatności i wykorzystywania plików cookies w serwisie

UOKIK - Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Powiększ czcionkęPomniejsz czcionkęWersja z wysokim kontrastemWersja tekstowaWersja tekstowaKanał RSSPobierz kod QREnglish version

Tu jesteś: Strona główna > Urząd > Informacje ogólne > Komentarze, zaproszenia

Zmowa cenowa w zamówieniach publicznych

< poprzedni | następny > 08.06.2018

Zmowa cenowa w zamówieniach publicznych
  • Polskie prawo traktuje zmowę przetargową jako jedno z najcięższych naruszeń konkurencji.
  • Choć skala nadużyć w zakresie przetargów publicznych się zmniejsza – skuteczny system ochrony przed tego rodzaju naruszeniami może skutkować oszczędnościami sięgającymi nawet 20 proc.[1]

Współcześnie obowiązujące w Polsce regulacje z zakresu zamówień publicznych wynikają z prawa europejskiego. Jakkolwiek traktaty w sposób dość ogólny regulują kwestie prawa konkurencji, nie uwzględniają wyjątku dla transakcji zawieranych przez organy administracji publicznej. Takie ogólne określenie nie było wystarczające, stąd na przestrzeni lat – począwszy od lat 60. ubiegłego wieku – wdrożono szereg wspólnotowych regulacji z zakresu harmonizacji krajowych systemów zamówień publicznych([2]).

Z punktu widzenia wymiany handlowej w Unii, rynek zamówień publicznych jest bardzo istotny, zaś jego wartość szacowana jest na ok. 11 proc. PKB krajów członkowskich([3]). Stąd też pierwszym celem wspólnotowych regulacji była eliminacja barier krajowych wynikających z protekcjonizmu oraz harmonizacja umożliwiająca efektywne transgraniczne konkurowanie w przetargach. Współczesne regulacje([4]) wskazują już na nieco inne cele, w szczególności zapewnienie trwałego wzrostu gospodarczego, zapewnienie ochrony środowiska czy wsparcie rozwiązań pro-społecznych([5]).

Konkurencja w ramach przetargu

Zgodnie z raportem przygotowanym na zlecenie Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), przez PWC i Uniwersytet w Utrechcie (2013), Polska była na czwartym miejscu w Europie w zakresie zagrożenia zmowami przetargowymi. Szacowano wówczas, iż zmowami może być dotknięte 52 proc. postępowań o zamówienia publiczne, co przekłada się na bardzo duże koszty dla finansów publicznych. Konkurencja w ramach przetargu pozostaje podstawowym sposobem osiągania celów przetargów, jakimi są optymalizacja kosztów, jawność i przejrzystość wydatkowanych środków czy gwarancja niezależności rozstrzygnięcia od swobodnego uznania organizatora przetargu, stąd potrzeba walki z nadużyciami w tym właśnie zakresie.

W sytuacji zaś, gdy oferenci podejmują ze sobą współpracę, postępowanie przetargowe nie może być efektywne([6]).

Szkodliwość zmów przetargowych

Polskie prawo traktuje zmowę przetargową jako jedno z najcięższych naruszeń dla uczciwej konkurencji. Wynika to zarówno z przepisów, w tym z braku zastosowania wyłączenia biorącego się z niskich udziałów rynkowych uczestników porozumienia (art. 7 ust. 3 u.o.k.k.), jak i utrwalonego już orzecznictwa([7]).

Wysoka szkodliwość zmów przetargowych dostrzeżona została przez ustawodawcę, stąd równoległe do ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów regulacje zawarte w kodeksie karnym:

  • zakaz zawierania porozumień na szkodę osób lub instytucji, na rzecz których przetarg jest dokonywany (art. 305 § 1 kodeksu karnego);

oraz w ustawie o zamówieniach publicznych:

  • nałożony na zamawiającego w ustawie Prawo zamówień publicznych obowiązek odrzucenia oferty, której złożenie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji (art. 89 ust. 1 pkt 3 prawa zamówień publicznych),
  • Wykluczenie przedsiębiorcy zawarte w przywołanej wyżej ustawie, opisane w art. 24 zawierające zarówno odniesienia do kodeksu karnego jak i wpływania na zamawiającego w tym także w zakresie zdobywania informacji poufnych (ust. 1 pkt 13 i 18).

Informacje o tym, jak organizować przetarg aby był uczciwy i aby minimalizować ryzyko zmowy, czy też o tym, jak zwalczać zmowy cenowe, są dziś powszechnie dostępne, także online. Na stronie UOKiK znajdziemy wytyczne i przewodniki, jak również cały katalog materiałów szkoleniowych. Także na stronie Urzędu Zamówień Publicznych znajdziemy wytyczne OECDE[8], zaś witryna internetowa Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych zawiera wiele informacji o zamówieniach publicznych.

Organizatorzy przetargów mają dziś wystarczająco dużo informacji, aby zorganizować i umieć wyegzekwować efektywny i uczciwy przetarg, który jest w interesie nas wszystkich.

 

Autor: dr Tomasz Bagdziński, jest adwokatem prowadzącym praktykę z zakresu prawa konkurencji. W 2017 roku prowadził szkolenia dotyczące zmów przetargowych, organizowane przez UOKiK w ramach projektu „Świadomy zamawiający – prawo konkurencji w przetargach publicznych”.

Weź udział w bezpłatnym szkoleniu online
na temat zmów przetargowych
na www.szkoleniazmowy.uokik.gov.pl.
Cennym elementem szkolenia
jest duża liczba praktycznych przykładów,
w tym decyzje UOKiK i Komisji Europejskiej,
czy wyroki KIO i SN oraz liczne ćwiczenia umożliwiające sprawdzenie wiedzy. Po ukończeniu szkolenia uczestnicy otrzymują certyfikat.

 


[1] Detecting bid rigging In public procurement, Helping governments to obtain best value for money, OECD, s.3. www.oecd.org/daf/competition/cartels/42594486.pdf

[2] Początek stanowiły Dyrektywa 64/429/EEC i 64/427/EEC.

[3] Wyrok ETS z 21 lipca 2005 w sprawie C-231/03 Consorzio Aziende Metano (Coname) przeciwko Comune di Cigia de’Botti.

[4] Na przykład Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2014/24 UE.

[5] Pomimo że konkurencja pozostaje wciąż podstawowym mechanizmem służącym do osiągania celu jakim jest efektywna procedura przetargowa, nie jest ona jednak bezwzględnie chroniona; możliwe jest odstąpienie od stosowania konkurencji jako metody w niektórych przypadkach, np. usług z zakresu arbitrażu.

[6] wyrok SOKiK z 17 września 2015 XVII Ama 39/14.

[7] Wyrok SN z 14.01.2009, III SK 26/08.

[8] https://www.uzp.gov.pl/__data/assets/pdf_file/0029/28289/Wytyczne20dotyczc485ce20zwalczania20zmc3b3w20przetargowych.pdf.

 

Tagi: opinia, zmowa cenowa, przetarg, zamówienia publiczne, PZP

 

Warto przeczytać

Przeszukanie UOKiK: Dell
Przeszukanie UOKiK: Dell

UOKiK przeprowadził przeszukania w siedzibach przedsiębiorców z sektora informatycznego.   ...>

Jakość paliw w 2018 roku
Jakość paliw w 2018 roku

Inspekcja Handlowa zakwestionowała w ubiegłym roku 1,9 proc. skontrolowanych próbek paliw płynnych u wybranych losowo przedsiębiorców. To minimalnie mniej niż w 2017 r.   ...>

Uwaga na fałszywe strony udające pośredników szybkich płatności
Uwaga na fałszywe strony udające pośredników szybkich płatności

Komunikat Prokuratury Krajowej, Komendy Głównej Policji, UOKiK, Europejskiego Centrum Konsumenckiego, FinCERT.pl – Bankowego Centrum Cyberbezpieczeństwa ZBP ...>

Suplementy diety - postępowanie w sprawie zmowy
Suplementy diety - postępowanie w sprawie zmowy

Czy spółka Solgar Polska narzucała sprzedawcom detalicznym ceny suplementów diety? Czy konsumenci nie mogli kupić tych produktów taniej?   ...>

Zaproszenia na pokaz - kara za telefony
Zaproszenia na pokaz - kara za telefony

Spółka Smak i Zdrowie (dawniej Philipiak Polska) dzwoniła do konsumentów, mimo że się na to nie zgodzili. Urząd nałożył za to karę finansową.   ...>

Polubowne rozwiązywanie sporów dla pasażerów lotniczych
Polubowne rozwiązywanie sporów dla pasażerów lotniczych

Rzecznik Praw Pasażerów przy Prezesie Urzędu Lotnictwa Cywilnego został wpisany do rejestru podmiotów uprawnionych do pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich.   ...>

UOKiK zaprasza do włączenia się w kampanię "Oszczędzasz, inwestujesz - uważaj!"
UOKiK zaprasza do włączenia się w kampanię "Oszczędzasz, inwestujesz - uważaj!"

Trwa ogólnopolska akcja UOKiK ostrzegająca konsumentów. Dotyczy ona nieuczciwych praktyk rynkowych związanych z inwestowaniem oszczędności. ...>

Kurs online na temat zmów przetargowych
Kurs online na temat zmów przetargowych

Skorzystaj ze szkolenia poświęconego prawu konkurencji w zamówieniach publicznych. Dowiedz się, czym jest zmowa przetargowa oraz jakie są sposoby jej wykrywania ...>

Do góry

Zobacz także:
Bezpieczne place zabawICPENEuropejskie Centrum KonsumenckieUE100-lecie odzyskania niepodległości