Zamknij [x]
Korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystanie plików cookie z których niektóre mogą być już zapisane w folderze przeglądarki
Więcej informacji można znaleźć w Polityce prywatności i wykorzystywania plików cookies w serwisie

UOKiK - Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Powiększ czcionkęPomniejsz czcionkęWersja z wysokim kontrastemWersja tekstowaWersja tekstowaKanał RSSPobierz kod QREnglish version

Tu jesteś: Strona główna > Urząd > Informacje ogólne > Wydarzenia, komentarze

Komentarz Małgorzaty Krasnodębskiej-Tomkiel Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Zmiany na rynku - przede wszystkim odpowiedzialne

< poprzedni | następny > 08.09.2010

Komentarz Małgorzaty Krasnodębskiej-Tomkiel Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Zmiany na rynku - przede wszystkim odpowiedzialne

Zmiany na rynku – przede wszystkim odpowiedzialne

Dyskusja na temat prywatyzacji grupy Energa, tocząca się publicznie od kilku tygodni, wyprzedza najważniejszy moment dla spółki – decyzję o wyborze najlepszego oferenta, który dokona jej zakupu. Główny rozgrywający – Ministerstwo Skarbu Państwa – na tym etapie będzie wybierał pomiędzy dwiema spółkami: PGE oraz czeską EPH. Na ostateczny wynik poczekamy zapewne jeszcze kilka dni. Wybór jednego z podmiotów to odpowiedzialne zadanie. Musi bowiem wpisywać się w rządową długofalową strategię rozwoju branży, dlatego dalsze plany i zakres podejmowanych działań powinny obejmować obecną sytuację na rynku oraz wszelkie możliwe zagrożenia mogące pojawić się w przyszłości.

Procesy konsolidacyjne branży energetycznej, które miały miejsce w latach 2006-2007, doprowadziły do powstania czterech pionowo zintegrowanych grup zajmujących się wytwarzaniem, dystrybucją oraz obrotem energią elektryczną. W tak skoncentrowanym sektorze konkurencję na pewno może pobudzić częściowa prywatyzacja. Scenariusze dotyczące zmian właścicielskich są różne – wszystkie jednak muszą spełniać jeden podstawowy warunek: w najwyższym stopniu przyczyniać się do poprawy sytuacji na rynku energii.

W ramach kompetencji przysługujących urzędowi antymonopolowemu, w trosce o konkurencję i konsumentów – rynek ten jest przez nas od wielu miesięcy wnikliwie analizowany. Wynikiem badań przeprowadzonych przez Urząd, jest opublikowany w marcu tego roku raport o stanie sektora energetycznego, w którym zasygnalizowaliśmy pierwsze obawy dotyczące jednego z rozważanych obecnie scenariuszy – połączenia PGE oraz Energi.

Organ antymonopolowy nie tworzy barier dla procesów prywatyzacyjnych, ale stojąc od 20 lat na straży konkurencji, jest zobowiązany odpowiedzialnie mówić o uwalnianiu rynku energii w Polsce. Wyniki trwających wiele miesięcy badań mówią same za siebie – UOKiK nie może zgodzić się na kolejne połączenia umacniające już i tak silnych graczy. Byłoby to działanie niezgodne z prawem i sprzeczne z interesem rynku i konsumentów. Potwierdzają to eksperci analizujący rynek niezależnie od nas. Dalsza konsolidacja pionowa rynku jest niedopuszczalna, ponieważ niekorzystne konsekwencje zmian odczują wszyscy odbiorcy energii - zarówno przedsiębiorcy jak i gospodarstwa domowe.

Udział PGE w rynku wytwarzania energii elektrycznej  przekracza 40 proc. – poziom definiowany w prawie ochrony konkurencji jako posiadanie pozycji dominującej. Z pozostałych wytwórców energii elektrycznej w Polsce – konkurentów PGE, jedynie udział Tauronu w rynku przekracza 10 proc. Dalsze zwiększenie siły PGE, przy jednoczesnym rozproszeniu pozostałych uczestników rynku, prowadziłoby zatem do wzmacniania już i tak jej silnej pozycji.

Zagrożenie dla konkurencji spowoduje nie tylko wzmocnienie grupy na rynku wytwarzania energii elektrycznej. Bardzo szkodliwe będzie również umacnianie pozycji PGE w dystrybucji i sprzedaży detalicznej. Obecnie znaczna część energii elektrycznej wytwarzanej przez spółkę musi być sprzedawana poza jej grupę kapitałową. Wynika to z nadwyżki jaką dysponuje PGE – więcej wytwarza niż jest w stanie sprzedać wewnątrz grupy. Istniejąca dysproporcja sprzyja większej płynności rynku energii elektrycznej i wywiera presję konkurencyjną na innych wytwórców i dostawców. Dołączenie kolejnego podmiotu do PGE, na przykład gdańskiej Energi,  spowodowałoby, że praktycznie całość wytwarzanej energii elektrycznej byłaby sprzedawana przedsiębiorcom wchodzącym w skład grupy. W efekcie powstałby gigant, który nie miałby konkurencji na rynku i mógłby samodzielnie dyktować ceny sprzedaży energii przeznaczonej dla odbiorców końcowych. Nie jesteśmy osamotnieni w tym osądzie. Nasze zdanie jest popierane również przez innych ekspertów znających rynek, jego specyfikę i otoczenie.

Pojawiają się argumenty świadczące o potencjalnie pozytywnym wpływie tej transakcji na rynek, trudno jednak się z nimi zgodzić. Przykładem jest teza, zgodnie z którą tylko zakup Energi pozwoli na budowę elektrowni atomowej. Nie zapominajmy, że już w ubiegłym roku wpisano do długoterminowych planów strategicznych PGE inwestycje w energetykę jądrową. Oznacza to, że ich powodzenie nie może być uzależniane od połączenia grupy z Energą. Co więcej, zakup pomorskiej spółki może wręcz zmniejszyć możliwości inwestycyjne PGE. Po pierwsze, część aktywów spółki pochłoną koszty zakupu innego przedsiębiorcy, a po drugie spółka o mniejszej rentowności może obniżyć wskaźniki finansowe grupy.

Kolejnym postulatem jest badanie wpływu przejęcia Energi na rynki inne niż krajowy. Nie przemawia za tym jednak struktura polskiego sektora energetycznego, uwarunkowania w jakich funkcjonuje, ani dotychczasowe orzecznictwo Komisji Europejskiej. Nikła skala importu i eksportu energii elektrycznej (ok. 2-3 proc.), jaką cechuje się Polska, potwierdza słuszność traktowania polskiego rynku jako odrębnego. Tym bardziej, że ta sytuacja w przewidywalnej perspektywie czasowej nie ulegnie zmianie. Również KE w swoich decyzjach definiuje rynek obrotu energią elektryczną jako krajowy. Było tak nawet w przypadku Czech i Słowacji, które przez wiele lat były jednym państwem. Za odrębne uznawane były także rynki innych niedużych krajów (np. Belgii i Holandii), które teoretycznie powinny być bardziej otwarte na import, ze względu na mniejszą odległość sieci transgranicznych od centrum państwa.

Urząd nie ma zatem żadnych wątpliwości co to tego, że przejęcie Energi przez PGE doprowadzi do wzmocnienia jej siły rynkowej, dla której nie będzie adekwatnej równowagi ze strony konkurencji. Takiej sytuacji towarzyszą zawsze dwa ważne skutki odczuwalne dla ostatecznych odbiorców – spadek jakości i wzrost cen. Polacy już dziś płacą za prąd relatywnie drożej niż większość mieszkańców krajów Unii Europejskiej – mniej jedynie od Węgrów, Niemców, Maltańczyków i Słowaków.

Sygnalizowany przez UOKiK możliwy zakaz dla ewentualnego połączenia PGE i Energi, ma na celu ochronę rynku, a w konsekwencji wymiernych interesów konsumentów w przyszłości. Stanowisko w tej sprawie Urząd sygnalizuje od wielu miesięcy, chcąc zwrócić uwagę na ważne kwestie wszystkich instytucji odpowiedzialnych za proces prywatyzacji. Decyzja należy do Ministerstwa Skarbu Państwa. Zadaniem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w gospodarce wolnorynkowej jest bowiem stanie na straży konkurencji i stanowcza reakcja w przypadkach, gdy może dojść do jej ograniczenia.

Zakazy  wydawane są rzadko. Od 2004 roku Urząd nie zgodził się na dokonanie koncentracji jedynie w czterech przypadkach, przy wydanych prawie 1200 zgodach. Zakazy to decyzje wydawane przez Prezesa UOKiK w przypadkach jednoznacznie szkodliwych dla rynku transakcji. Poprzedzone są szczegółowymi analizami ekonomicznymi wpływu koncentracji na rynek. Wydając zakaz mamy więc pewność, że analizowane połączenie będzie szkodzić rynkowi i jego uczestnikom. Przyczyni się np. do powstania silnego podmiotu, który będzie mógł działać niezależnie od konkurentów, kontrahentów i konsumentów. Skutki takich połączeń, niejednokrotnie nieodwracalne dla rynku, nie są bowiem widoczne natychmiast, ale w perspektywie długoterminowej. Zawsze jednak najdotkliwiej odczują je konsumenci.

Rok 2010 to rok licznych koncentracji. Wśród spraw, którymi obecnie zajmuje się UOKiK jest prowadzone postępowanie wyjaśniające, mające na celu zbadanie otoczenia konkurencyjnego polskich banków. Zostało ono wszczęte po otrzymaniu sygnałów o zamiarze sprzedaży banku BZ WBK. Urząd dysponuje już wstępnymi danymi charakteryzującymi ten rynek i jest dobrze przygotowany na różne scenariusze rozważane w tej chwili publicznie. Wniosek, który do nas wpłynie zostanie starannie przeanalizowany. Na ostateczną ocenę trzeba poczekać do wydania decyzji w tej sprawie.

Wśród trwających obecnie 27 postępowań znajduje się również szeroko komentowane w mediach przejęcie spółki Merlin przez Empik. Prowadzone obecnie przez Urząd największe badanie rynków sprzedaży internetowej różnych grup produktów wykaże, czy będziemy mogli zgodzić się na ten zakup.

Pliki do pobrania

 

Warto przeczytać

Niebezpieczne zabawki - kulki magnetyczne
Niebezpieczne zabawki - kulki magnetyczne

Przypadkowe połknięcie magnesów lub baterii jest coraz większym problemem wśród dzieci - rodzice powinni być świadomi tego ryzyka.   ...>

Kolejni naganiacze z zarzutami za promowanie systemów typu piramida
Kolejni naganiacze z zarzutami za promowanie systemów typu piramida

Prezes UOKiK Tomasz Chróstny postawił zarzuty trzem przedsiębiorcom, którzy namawiali w internecie i podczas różnych wydarzeń do inwestowania w FutureNet, FutureAdPro lub przystępowania do sieci NetLeaders. ...>

Oferty-pułapki w sieci. Sprawdź, czy dasz się złapać
Oferty-pułapki w sieci. Sprawdź, czy dasz się złapać

Drugi laptop za darmo, wakacje życia na Zanzibarze, 6 tys. dolarów zarobku dziennie? Uważaj, oferty zbyt piękne przeważnie nie są prawdziwe.   ...>

Łańcuch dostaw żywności - nowe przepisy poprawią funkcjonowanie rynku
Łańcuch dostaw żywności - nowe przepisy poprawią funkcjonowanie rynku

UOKiK, Ministerstwo Rolnictwa i KOWR zaprezentowały planowane zmiany w obszarze przeciwdziałania nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi. ...>

Nowe etykiety energetyczne, prawo do naprawy - ważne zmiany od marca 2021 roku
Nowe etykiety energetyczne, prawo do naprawy - ważne zmiany od marca 2021 roku

Jak głośna będzie lodówka? Ile wody zużyje pralka? Te informacje znajdziesz na nowych etykietach energetycznych zamieszczanych na sprzęcie AGD i RTV.   ...>

Zmiany w prawie ochrony konkurencji
Zmiany w prawie ochrony konkurencji

Doprecyzowanie uprawnień dochodzeniowych Urzędu, ściślejsza współpraca organów antymonopolowych, zmiany w zakresie kar finansowych czy programie łagodzenia kar leniency.   ...>

Koronawirus - pakiet informacji dla konsumentów
Koronawirus - pakiet informacji dla konsumentów

Odwołane loty i wycieczki, nieuczciwe ceny w sklepach, wprowadzające w błąd oferty. Z takimi problemami borykają się konsumenci w czasach zagrożenia epidemiologicznego.    ...>

Uwaga na fałszywe strony udające pośredników szybkich płatności
Uwaga na fałszywe strony udające pośredników szybkich płatności

Komunikat Prokuratury Krajowej, Komendy Głównej Policji, UOKiK, Europejskiego Centrum Konsumenckiego, FinCERT.pl – Bankowego Centrum Cyberbezpieczeństwa ZBP ...>

Do góry

Zobacz także:
Służba CywilnaUE